Zastanawiałeś się kiedyś, czy zawód, który dziś wybierasz, będzie istniał za 10 lat? Biorąc pod uwagę aktualny klimat społeczny, strach przed sztuczną inteligencją i niepewność, która powszechnie panuje, pewnie tak… Na pytanie o to, jak będzie wyglądała najbliższa przyszłość, dziś znacznie trudniej jest odpowiedzieć niż jeszcze kilka, kilkanaście lat temu. To wszystko za sprawą olbrzymiego skoku technologicznemu, którego jesteśmy świadkami.

W tak zmieniającym się świecie, w którym niepewność z jednej strony wynika z coraz to nowych technologii, a z drugiej potęgowana jest sytuacją geopolityczną, ważne jest by umieć dostosowywać się do sytuacji. Adaptacja uważana jest za umiejętność, która w XXI wieku będzie niezwykle ważna.

Rynek pracy to gra, której zasady nieustannie się zmieniają, kluczem jest adaptacja

Jeszcze 10 lat temu mało kto podejrzewał, że doczeka się sztucznej inteligencji. Dziś kursy pisania promptów reklamują się na lewo i prawo, a Chat GPT stał się najlepszym przyjacielem niejednego ucznia. Pamiętam, jak w podstawówce moim zadaniem domowym było narysowanie wymarzonego wynalazku. Namalowałam wtedy samo-odkurzający odkurzacz. Dzisiaj zamiast spędzać czas na odkurzaniu mieszkania, włączyłam robota sprzątającego, który zrobił to za mnie. Lista wynalazków, które diametralnie zmieniły oblicze świata w XXI wieku, jest długa.

Wszystko to sprawia, że trudno tak naprawdę przewidzieć, jakie zawody będą, a jakie nie będą potrzebne za 5, 10, czy 15 lat. Czy za 10 lat radiolodzy nadal będą opisywać wszystkie badania obrazowe, czy zastąpią ich specjalnie wytrenowane oprogramowania? Czy taksówkarze nadal będą niezbędni, czy wszystkie taksówki będą autonomiczne? Pomimo tego, że wiele osób ma swoją opinię i odpowiedź na każde z tych pytań, tak naprawdę trudno przewidzieć, jak to faktycznie będzie wyglądało.

Adaptacja – super moc na miarę XXI wieku

Dynamiczne zmiany sprawiają, że to właśnie adaptacja zdaje się być kluczową umiejętnością przyszłości. W kontekście zawodowym adaptacja to umiejętność szybkiego nabywania nowych kompetencji i otwartość na zmianę sposobu działania. Według raportu „Future of Jobs Report 2025” aż 39 % obecnych umiejętności może zostać zdezaktualizowanych albo będzie musiało ulec transformacji w ciągu najbliższych pięciu lat.

Zdolność do adaptacji umożliwia przekwalifikowanie się i płynne zmienianie ról, a nawet branż. Nawet jeśli nie będziesz mieć w planach częstych zmian stanowisk, według wielu ekspertów zawody również będą ewoluować. Także w ramach jednego stanowiska możliwe, że będziesz musieć cały czas nabywać nowe kompetencje.

Adaptacja to jednak nie tylko zdobywanie nowych umiejętności. To też łatwość w dostosowywaniu się do zmian środowiska i organizacji pracy. Koronnym przykładem jest przeniesienie pracy ze stacjonarnych biur do pracy zdalnej na początku pandemii.

Dlaczego wiedza to za mało?

Według wspomnianego już wcześniej raportu Future of Jobs 2025 do kluczowych umiejętności należą i będą należeć krytyczne myślenie, odporność, elastyczność, zdolności przywódcze i gotowość do uczenia się przez całe życie. W zmieniającym się świecie zdobycie wiedzy z danego obszaru nie wystarczy, by zagwarantować dobrą pozycję na rynku pracy. Podkreślane i pożądane przez pracodawców umiejętności łączy uniwersalność i nacisk na gotowość do nadchodzącej zmiany.

Jak zwiększać swoje zdolności do adaptacji?

Zdolność do adaptacji jest wypadkową łatwości w uczeniu się, uniwersalnych umiejętności i pozytywnego nastawienia do zmiany. Żeby szybko i łatwo się adaptować, ważne, by cały czas starać się zdobywać nowe umiejętności. Nauka to jednak nie wszystko. Ważne są też uniwersalne umiejętności, które sprawdzą się na wielu stanowiskach w różnych branżach. Kompetencje takie jak łatwość w komunikacji, rozwiązywanie problemów, czy zdolności analityczne będą potrzebne niezależnie od stanowiska.

Wreszcie adaptacyjność to też nastawienie. Żeby łatwo dostosowywać się do nowych sytuacji, nie należy się ich bać. Z myślenia o tym, co zniknie, co stracisz… warto skupić się na tym, co może się zmienić i co dzięki temu możesz zyskać. Takie pozytywne myślenie o zmianie sprawi, że łatwiej ci będzie funkcjonować wśród zmian.

Ćwiczeniem, które może wzmacniać twoją zdolność do adaptacji, będzie wychodzenie ze strefy komfortu. Brzmi to w pewnym sensie jak wyświechtany slogan, ale robienie nowych rzeczy sprawia, że przyzwyczajamy się do nieznanego. Jeżeli często stykamy się z czymś nowym, ćwiczymy swoją reakcję i zwiększamy swój próg tolerancji na nieznane.

Poza wzmacnianiem zdolności do adaptacji, pamiętaj też o uniwersalnych umiejętnościach, które wzmocnią twoją pozycję na rynku pracy.

Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani podmiot udzielający dotacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.